Kontynent afrykański pęka na pół. Wzdłuż Wielkiego Rowu Wschodnioafrykańskiego, który rozciąga się na ponad 3500 kilometrów od Morza Czerwonego po Mozambik, płyty tektoniczne oddzielają się od siebie. Według najnowszych badań doprowadzi to w przyszłości do powstania zupełnie nowego oceanu, szóstego na Ziemi.
Zjawisko najsilniej widać w regionie Afar w Etiopii, unikalnym potrójnym złączeniu ryftów, gdzie spotykają się płyty nubijska, somalijska i arabska. Tworzą one system w kształcie litery Y, który jest jednym z najciekawszych laboratoriów tektonicznych na świecie i fascynuje naukowców od dekad.
Płyta somalijska oddziela się od nubijskiej z prędkością około siedmiu milimetrów rocznie. Choć tempo wydaje się znikome, po 5-10 milionach lat, jak wskazują najnowsze modele, powstanie nowy basen oceaniczny, a wschodnia Afryka może stać się oddzielnym lądem wielkości Arabii.
W Afarze skorupa ziemska jest wyjątkowo cienka, ma zaledwie około 20 kilometrów grubości, a znaczna część depresji leży już poniżej poziomu morza. Gdy obniży się jeszcze bardziej, wody Morza Czerwonego i Zatoki Adeńskiej zaleją dolinę, tworząc nowy ocean w samym sercu kontynentu.
Cały rozłam napędza pulsujący pióropusz płaszcza ziemskiego, gorący strumień materii unoszący się z głębi planety. Badania z 2025 roku opublikowane w „Nature Geoscience” pokazały rytmiczne impulsy stopionej skały, które przyspieszają rozciąganie litosfery i nadają procesowi wyjątkową dynamikę.
Dzięki zaawansowanym pomiarom satelitarnym, sieciom GPS oraz badaniom sejsmicznym naukowcy monitorują rozpad w czasie rzeczywistym. W niektórych segmentach ryftu już pojawiają się fragmenty nowej skorupy oceanicznej, co potwierdza przejście od stadium kontynentalnego do prawdziwego oceanicznego.
Płyta somalijska i płyta nubijska w Afryce oddalają się od siebie. Fot. CBS.Naukowcy podkreślają, że choć pełna formacja oceanu potrwa miliony lat, skutki odczuwają już dziś lokalni mieszkańcy. W 2005 roku w Etiopii otworzyła się 56-kilometrowa szczelina w ziemi, zaś w ubiegłym roku, po całej serii trzęsień ziemi, doszło do erupcji wulkanu, którzy drzemał od 12 tysięcy lat.
Powstający ocean nie tylko zmieni mapę świata, lecz także wpłynie na delikatne ekosystemy Afryki. Najnowsze analizy magnetyczne skorupy potwierdzają, że proces przebiega zgodnie z oczekiwaniami, otwierając nowy rozdział w historii geologicznej planety.
Źródło: TwojaPogoda.pl