23 maja 2013, 01:31

Jak fotografować Księżyc i planety?

Jak zrobić zdjęcia ciał niebieskich i ciekawych zjawisk astronomicznych? Czy koniecznie potrzebny jest nam do tego teleskop, czy też wystarczy sam aparat fotograficzny? Odpowiedź znajdziecie w naszym poradniku.

Do fotografowania ciał niebieskich, takich jak Słońce, Księżyc czy planety Układu Słonecznego potrzebujemy przede wszystkim aparatu z jak największą ogniskową (zbliżeniem, zoomem).

Ponieważ wielkość matrycy jest różna w poszczególnych aparatach (największa jest w profesjonalnych lustrzankach, najmniejsza w małych aparatach kompaktowych), to różna jest też fizyczna ogniskowa obiektywów.

Im większa powierzchnia matrycy, tym dłuższego potrzebujemy obiektywu. Dlatego by ułatwić porównywanie ostatecznego zbliżenia optycznego w różnych aparatach, podaje się tzw. ekwiwalent ogniskowej dla 35 mm (pełnej klatki, filmu).

Jeżeli robimy zdjęcia lustrzanką, to najlepsza będzie lustrzanka klasy amatorskiej lub półprofesjonalnej, ponieważ w tych aparatach matryca jest nieco mniejsza od pełnej klatki stosowanej w niektórych lustrzankach profesjonalnych. Dzięki temu obiektywem o fizycznej ogniskowej 800 mm uzyskamy ekwiwalent ok. 1200-1280 mm.

Niestety cena teleobiektywów stałoogniskowych lub zmiennoogniskowych (tzw. zoomów) o maksymalnej fizycznej ogniskowej 800 mm wynosi od 20 do nawet 100 tysięcy złotych. Znacznie tańszym rozwiązaniem jest kompaktowy aparat fotograficzny z tzw. ultrazoomem. Na rynku są już dostępne aparaty z zoomem optycznym 50x, w których ekwiwalent ogniskowej wynosi nawet 1200 mm! Cena takich aparatów wynosi około 2 tysięcy złotych.

Mamy już sprzęt, teraz pora na robienie zdjęć. Współczesne aparaty posiadają bardzo dobry system stabilizacji obrazu, jednak mimo wszystko lepiej będzie, jeśli zamontujemy aparat na statywie. Zdjęcia ciał niebieskich najlepiej robić z wykorzystaniem dodatkowo samowyzwalacza 10-sekundowego, by wyeliminować również drgania spowodowane naciśnięciem spustu migawki.

Jeszcze lepszym rozwiązaniem jest zdalne wyzwolenie migawki za pomocą pilota. Pamiętajmy, że przy ekstremalnych zbliżeniach każdy nawet najmniejszy ruch aparatem spowoduje zamazanie obrazu.

Pora na ustawienie odpowiednich parametrów zdjęcia. Ustawiamy największe możliwe zbliżenie optyczne, np. ekwiwalent ogniskowej 1200 mm. Można dodatkowo zwiększyć ogniskową za pomocą zoomu cyfrowego, jednak tu musimy uważać, by nie przesadzić, gdyż cyfrowe powiększenie zdjęcia wpływa na pogorszenie jego jakości. W przypadku aparatu z zoomem optycznym 50x możemy, bez znacznej utraty jakości, zwiększyć zoom cyfrowo do 75x. Powiększenie rzędu 150-200x będzie już dyskwalifikowało zdjęcie.

Kolejna sprawa to ustawienie światłoczułości matrycy, czyli wartości ISO. Im wyższa czułość ISO, tym krótszy czas potrzebny do naświetlenia danej klatki. Niestety większa wartość ISO wyzwala w aparatach cyfrowych na zdjęciu tzw. szum, a w aparatach analogowych ziarno. Skoro jednak mamy aparat zamontowany na statywie, możemy sobie pozwolić na niższą wartość ISO, np. 100 i tym samym dłuższy czas naświetlania.

Jaki ustawić czas naświetlania? Możemy ustawić w aparacie punktowy pomiar światła, np. na Księżyc, wtedy aparat za nas wybierze odpowiedni czas otwarcia migawki. Lepiej jednak ustawić czas w programie "priorytet czasu".

Najkrótszy czas naświetlania będzie oczywiście w przypadku fotografowania Słońca, np. 1/2000 s, dłuższy przy fotografowaniu Księżyca, np. 1/100 s, a najdłuższy przy robieniu zdjęć planet, np. 1/5 s. Są to wartości przykładowe. Należy próbować różnych czasów naświetlania, aby uzyskać pożądany efekt. Pamiętamy, że zbyt długi czas naświetlania spowoduje prześwietlenie zdjęcia i utratę szczegółów.

Jeśli chodzi o przysłonę, to w przypadku zdjęć Księżyca i planet najlepiej maksymalnie ją otworzyć, by jak najwięcej światła padało na matrycę lub film. Ustawiamy zatem najniższą możliwą dla danego obiektywu wartość "f", np. f/5.6. Jeżeli korzystamy z programu "priorytet czasu", aparat sam ustawi przysłonę.

W przypadku zdjęć Słońca przysłona z pewnością będzie bardziej lub maksymalnie domknięta. Nie martwmy się jednak zbyt przysłoną, gdyż przy fotografowaniu ciał niebieskich nie wpływa ona na głębię ostrości. Skupmy się lepiej na ustawieniu czasu naświetlania i samej ostrości.

No właśnie, pozostało nam jeszcze ustawienie ostrości. Współczesne aparaty posiadają tzw. autofocus (AF), czyli automatyczne ustawienie ostrości po wciśnięciu do połowy spustu migawki. Jeżeli jednak zauważymy, że nasz aparat ma z tym problem, możemy skorzystać z ręcznego ustawienia ostrości (manual focus, MF). W przypadku zdjęć ciał niebieskich ostrość ustawiamy oczywiście na nieskończoność.

Na koniec jeszcze kilka przydatnych wskazówek. Jeżeli chcemy uwiecznić na zdjęciu np. kratery na Księżycu, to najlepiej fotografować naszego jedynego naturalnego satelitę podczas pierwszej lub ostatniej kwadry, gdyż wówczas boczne światło Słońca powoduje powstawanie na Księżycu cieni i tym samym kratery będą lepiej widoczne. Podczas pełni uzyskamy płaskie zdjęcie bez cieni.

Przy fotografowaniu planet Układu Słonecznego, zdjęcie musimy obowiązkowo wykadrować, czyli wyciąć fragment kadru ze sfotografowanym ciałem niebieskim, aby dostrzec jego szczegóły, np. pierścienie Saturna. Dlatego bardzo ważna jest rozdzielczość zdjęcia określana w megapikselach (MP). Zawsze ustawiajmy maksymalną rozdzielczość.

Autor poradnika: Damian Dąbrowski.

Zdjęcia wykonane aparatem Canon PowerShot SX50 HS. Fot. Damian Dąbrowski dla TwojaPogoda.pl

 

autopromocja

Pozostałe wiadomości

miniatura

Potężne trzęsienie ziemi w Meksyku. Wszędzie gruzy, ponad 250 ofiar

Dzisiaj, 10:00

Potężne trzęsienie ziemi o sile M7.1 nawiedziło wczoraj wieczorem środkowy Meksyk. Epicentrum wstrząsu znajdowało się blisko miast Mexico City i Puebla, które zamieszkuje ponad 20 milionów ludzi. Zniszczenia są poważne, zginęły co najmniej 250 osób.

miniatura

Dym z rekordowych pożarów lasów w USA i Kanadzie dotarł nad Polskę

Dzisiaj, 09:45

Pod koniec sierpnia północne regiony USA i Kanadę nawiedziły gigantyczne pożary lasów, które uznane zostały za największe w historii. Kłęby dymu gnane wiatrami dotarły aż nad Polskę, przynosząc nam bardziej intensywne niż zwykle barwy zachodu Słońca.

miniatura

Pogoda na żywo: Najnowsze wieści przez całą dobę

Dzisiaj, 00:00

Przez całą dobę, na żywo, monitorujemy to, co dzieje się w pogodzie w Polsce i na całym świecie. Jeśli w Waszej okolicy zdarzyło się coś ciekawego, czym chcecie się podzielić z innymi, to wysyłajcie do nas zdjęcia, filmiki i informacje. Z nami będziecie na bieżąco!

miniatura

Coraz zimniejsze noce. W przyszłym tygodniu pierwsze przymrozki?

Wczoraj, 10:00

Napływ powietrza polarno-morskiego i większe rozpogodzenia sprawiły, że miniona noc przyniosła nam najniższe temperatury w tym sezonie. Miejscami temperatura spadła w pobliże zera, a trawy i szyby aut pokrył szron. Wkrótce może być jeszcze zimniej.

miniatura

Niż Tomasz przyniósł potężne ulewy, podtopienia i wichury

Wczoraj, 09:10

W ciągu ostatnich kilkudziesięciu godzin niż Tomasz wędrujący nad wschodnią Polską, przyniósł wyjątkowo ulewne deszcze. W jedną dobę spadło tyle deszczu, ile powinno przez cały miesiąc. W efekcie doszło do licznych podtopień, z którymi strażacy walczą do tej pory.

Komentarze

Dodaj komentarz

Sebastian GRĘDA | 2015-12-19, 16:33

Jaki osprzęt do Canon SX50 HX

Szanowny Damianie jaki osprzęt posiadasz do aparatu ? Ja mam taki sam i właśnie szukam osprzętu typu statyw, tulipan, filtry, lampy wspomagające do makro itp. Miło by było jakbyś udzielił mi porad. Pozdrawiam

Damian Dąbrowski | 2016-02-01, 21:13

Odp: Jaki osprzęt do Canon SX50 HX

Z osprzętu to jedynie filtr ochronny UV no i oczywiście statyw. Do makro polecam konwerter Raynox DCR-250

Wojtek | 2015-01-05, 15:37

Super Zdjecia.

Super zdjecia baaardzo mi sie podobaja....mozliwy bylby kontakt z Panem? trapi mnie wiele kwestii, sam zajmuje sie fotografia ... wesley.n13@gmail.com

Tomasz W. | 2013-06-05, 11:26

świetny poradnik

Dziękuję panu Damianowi Dąbrowskiemu za tak ciekawy poradnik napisany przystępnym językiem. Poproszę więcej poradników foto. Chętnie się doszkolę w tej tematyce, bo od kilku lat sporo robię zdjęć.

Adam | 2013-05-26, 03:41

Pytanie do Damiana Dąbrowskiego

Damian, to może będziesz wiedział, jak zrobić zdjęcie Słońca zwykłą cyfrówką średniej jakości, położonego kilka stopni nad horyzontem (3-6 stopni), żeby nie było przejarane? Maksymalne parametry aparatu to f 8,0, czas naświetlania 1/1000, ISO 64, zoom 10x. Na pewno bez filtra się nie da, jaki filtr należałoby zastosować, przy czym chodzi mi o coś najtańszego (nic droższego nie opłaca mi się kupować dla kilku fotek)?

Mateusz | 2013-05-30, 19:46

Odp: Pytanie do Damiana Dąbrowskiego

Witam. Do fotografowania słońca wystarczy Ci najtańsza folia ND5 lub ND3.8. 10x10 cm kosztuje w granicach 10 złotych.

Damian Dąbrowski | 2016-02-01, 21:14

Odp: Pytanie do Damiana Dąbrowskiego

Ja fotografuję Słońce bez filtra również przy f/8.0 Warunek: przy SŁońlekkie zamglenie

arodak | 2013-05-25, 18:02

RADY

Istnieje pewien wzór na obliczenie maksymalnej długości naświetlania nieba dla danych ogniskowych. 600/ogniskowa=czas w sekundach. Czyli przy ogniskowej 1200mm maksymalny czas naświetlania nieba to 1/2 s, aby gwiazdy/planety nam nie uciekły :) oczywiście im mniejsza ogniskowa, tym dłuższy czas. Niestety ostrości nie ustawiamy maksymalnej...:) tylko troszeczkę przed maksymalną:) pewnie każdy, kto ma w tym już jakieś chociaż minimalne doświadczenie, o tym wie:) Tak więc nie ustawiajcie ostrości na oślep, tylko dlatego że tak ktoś gdzieś napisał! Pozdrawiam wszystkich astrofotografów ;)

piotr | 2013-05-25, 15:48

więcej takich artykułów poproszę:)

przynajmniej dowiedziałem się co to jest to ISO :-)

Marcin | 2013-05-24, 16:00

ciekawy artykuł

no i piękne zdjęcia, naprawdę robią ogromne wrażenie.

Mariusz Dąbrowski | 2013-05-24, 12:13

Podziękowanie

Oczywiście zapomniałem podziękować za wskazówki. O ile niska temperatura za oknami mnie nie pokona, to spróbuję tej nocy zastosować się do rad.

Mariusz Dąbrowski | 2013-05-24, 12:10

Robi wrażenie

Zdjęcia robią wrażenie. Ja borykam się dodatkowo z problemem uciekających obiektów. Muszę się sporo namęczyć, by po 10 sekundach fotografowany obiekt (np. księżyc) wciąż był widoczny w obiektywie. Ziemia się za szybko obraca ;-)

Damian Dąbrowski | 2013-05-23, 23:21

Dziękuję :)

Dodam, że na zdjęciu Słońca widać trzy plamy słoneczne, czyli chłodniejsze miejsca. Nie użyłem tu żadnego filtra, gdyż wystarczającym i naturalnym filtrem okazały się grube warstwy atmosfery, przez które musiało "przebić się" Słońce.