Facebook Twitter YouTube Flickr

Antarktyda to ziemia niczyja, jednak została podzielona między krajami niczym tort. Ile przypadło Polsce?

Zgodnie z ustaleniami międzynarodowymi Antarktyda to ziemia niczyja, do której bogactw naturalnych nikt nie może sobie rościć praw. Jednak nieoficjalnie kontynent został już podzielony. Sprawdźmy, ile przypadło Polsce.

Antarktyda. Fot. Pxhere.

Antarktyda to najzimniejszy, najsuchszy, najbardziej wietrzny i pokryty lodem kontynent na świecie, o najwyższej średniej wysokości, odkryty zaledwie niecałe 200 lat temu. Jest stale zamieszkany tylko przez garstkę polarników z kilkunastu krajów, którzy prowadzą tam badania naukowe.

Zgodnie z Traktatem Antarktycznym, który wszedł w życie w 1961 roku, żaden kraj nie może zgłaszać roszczeń terytorialnych do obszarów znajdujących się poniżej 60 stopnia szerokości geograficznej południowej.

Jednak roszczenia, które zostały zgłoszone przed sygnowaniem traktatu nie zostały dotychczas anulowane, a więc w przyszłości mogą stać się zaczątkiem walki o tamtejsze bogactwa naturalne. Traktat obowiązuje bezterminowo, jednak od 1991 roku może zostać modyfikowany przy zgodzie wszystkich sygnatariuszy.

Spośród 12 państw, które są założycielami traktatu, swoje roszczenia wniosły: Wielka Brytania, Francja, Norwegia, Australia, Nowa Zelandia, Argentyna i Chile. Kraje te mają bazy polarne właśnie w "strefach zależnych", które sobie wytyczyły.

Podział Antarktydy ze względu na dotychczasowe roszczenia terytorialne. Fot. Wikipedia / Lokal_Profil.

Każda ze stref rozpoczyna się na biegunie południowym, a kończy na wybrzeżu. Największy fragment Antarktydy, obejmujący powierzchnię niemal 6 milionów kilometrów kwadratowych, przydzieliła sobie Australia. Dla porównania sam kontynent australijski ma około 7,5 miliona kilometrów kwadratowych.

Jedynym obszarem, wolnym od wszelkich roszczeń, jest Ziemia Marie Byrd. Dotychczas swoich roszczeń oficjalnie nie wniosły największe mocarstwa, choć w przeszłości kilkukrotnie temat ten był przez nie poruszany. Zarówno Stany Zjednoczone, jak i Rosja posiadają swoje placówki naukowe na kontynencie.

USA zarządzają bazą im. Amundsena-Scotta, położoną nieopodal geograficznego bieguna południowego. Z kolei Rosjanie mają kilka stacji naukowych w głębi kontynentu, m.in. w rejonie tzw. bieguna niedostępności, a więc najbardziej oddalonego od wybrzeży punktu na kontynencie.

Polska Stacja Antarktyczna im. Henryka Arctowskiego. Fot. Wikipedia / Acaro.

Polacy do kawałka Antarktydy jeszcze nie wysuwają roszczeń, choć nasza obecność w regionie jest stała już od 41 lat. Przez cały rok mieszka tam grupka przynajmniej kilkunastu polarników, która wymienia się zawsze w okresie letnim.

Nasi polarnicy zamieszkują Polską Stację Antarktyczną im. Henryka Arctowskiego, położoną na Wyspie Króla Jerzego, w pobliżu wybrzeży Półwyspu Antarktycznego. Jako że nie jest to część stałego lądu, w przyszłości, gdy rejon baz polarnych może zostać zaakceptowany jako terytorium danego kraju, nie będziemy mogli rościć sobie praw do części Antarktydy.

Jednakże również obszar Antarktyki jest bogaty w naturalne skarby, które np. można wydobywać. Badania nad tym, co znajduje się pod powierzchnią ziemi, są stale prowadzone. Z kolei na temat tamtejszego środowiska naturalnego powstało bardzo wiele prac naukowych.

Lokalizacja baz polarnych w Antarktyce. Fot. Wikipedia / Teetaweepo.

Problemem mogą się w przyszłości okazać roszczenia wysuwane przez Argentynę, ponieważ tamtejsze władze już od 1942 roku wskazują, że Półwysep Antarktyczny, a także okalające go wyspy, w tym także zamieszkiwana przez polskich naukowców Wyspa Króla Jerzego, to ich terytorium. W sumie Argentyna zabiega o prawie 1,5 miliona kilometrów kwadratowych lądowej pustyni.

Jednak pokrojenie Antarktydy niczym tort między poszczególne kraje, to wciąż kwestia odległa, ale znajdująca się w zasięgu wzroku, bo wraz z postępującym ocieplaniem się tamtejszego klimatu, powoli, ale sukcesywnie skarby spoczywające pod grubą skorupą lodową, będą się ujawniać.

Marzeniem mocarstw byłoby jak najszybsze roztopienie się lądolodu Antarktydy, aby uzyskać dostęp do bogactw naturalnych. Jednak gdyby to się stało, poziom światowych oceanów podniósłby się aż o 60 metrów, co już takie atrakcyjnie nie jest.

Źródło: TwojaPogoda.pl / Antarctic Treaty System.

Komentarze

prognoza polsat news

TwojaPogoda.pl w wersji na telefony z systemem Android i iOS!

Możesz dodać ulubione lokacje i być na bieżąco z pogodą gdziekolwiek jesteś.

Aplikacja Twoja Pogoda

Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies w celu zapewnienia Ci wygody podczas przeglądania serwisu.
Dowiedz się więcej na temat cookies oraz w jaki sposób z nich korzystamy. Polityka cookies