Jak Morze Bałtyckie wpływa na pogodę?

Morze Bałtyckie wpływa na pogodę w popularnych o tej porze roku kurortach plażowych. W zależności od tego czy wieje od morza czy ku morzu, zmianom ulega temperatura, wilgotność i zachmurzenie.

Niedawno wróciłem z wczasów nad morzem w województwie zachodniopomorskim.

Przez kilkanaście dni miałem przyjemność obserwować wpływ morza na poszczególne elementy pogody/klimatu, przede wszystkim na temperaturę, zachmurzenie i wilgotność względną powietrza.

W pierwszej części pobytu przy ciągłym i dość silnym wietrze od morza temperatura wynosiła około 18/19 ºC. Występowały przelotne opady, ale były też dni słoneczne.

Jednak temperatura była cały czas taka sama i to przez całą dobę. Amplituda dobowa wynosiła zatem zero stopni.  Dokładnie tyle samo wynosiła temperatura wody.

Powietrze przyjmowało temperaturę od podłoża, znad którego napływało, czyli w tym przypadku od morza. Swoich pomiarów dokonywałem termometrem elektronicznym z dokładnością do 0,1 ºC.

Prognozy synoptyków z IMGW mówiły jednak zawsze o wyraźnej amplitudzie dobowej, zapowiadając dla wybrzeża nocą ok. 15 ºC, a w ciągu dnia ok. 22 ºC. Oczywiście nic takiego nie miało miejsca.

Przy wyraźnej, trwałej i silnej cyrkulacji od morza temperatura powietrza w strefie wybrzeża o szerokości do kilkunastu, a czasem nawet kilkudziesięciu kilometrów praktycznie w ogóle się nie zmienia w ciągu doby, ponieważ w tym rytmie nie zmienia się też temperatura morza, od którego nagrzewa bądź ochładza się powietrze.

Morze zmienia swoją temperaturę w zasadzie tylko w rytmie rocznym, a nie dobowym. Wynika to z dużej pojemności cieplnej/ciepła właściwego, jakie posiada woda.

Morze nie potrafi szybko nagrzać się w ciągu dnia, a następnie szybko ochłodzić nocą. Bałtyk ogrzewa się stopniowo osiągając swoje maksimum z reguły w sierpniu, a następnie wolno ochładza osiągając minimum najczęściej w lutym.

Zupełnie co innego ląd, którego temperatura, oprócz wahań rocznych, wykazuje także wyraźne wahania dobowe. Dlatego też gdy pewnej nocy temperatura powietrza spadła nagle do 14 stopni wiedziałem, że zmieniła się cyrkulacja z morskiej na lądową, dokładnie południowo-wschodnią.

Łatwo w tym  momencie było przewidzieć, że przy cyrkulacji od lądu w dzień temperatura powietrza wyraźnie wzrośnie, wskutek operacji słonecznej, która nagrzewa podłoże (ląd), a następnie od niego powietrze. Tak też się stało. Temperatura maksymalna przez kilka dni sięgała 26/27 ºC.

Nawet lokalna chłodna bryza morska nie była w stanie „przebić” się przez dość mocną cyrkulację od strony lądu. Temperatura minimalna przy cyrkulacji lądowej spadała zaś nad ranem do ok. 14 ºC. Tak więc amplituda dobowa wynosiła nawet kilkanaście stopni.

Warto dodać, że po kilku słonecznych dniach temperatura morza w strefie brzegowej wzrosła do szaleńczych, jak na Bałtyk, 20/21 stopni.

Innym składnikiem pogody jest wilgotność względna powietrza. Podczas cyrkulacji od lądu obserwowałem wyraźny jej spadek, a wzrost podczas cyrkulacji od morza. Ta zależność jest oczywista i chyba nie wymaga wyjaśnień.

Ciekawą obserwacją był też rozkład zachmurzenia. Przez kilka dni podczas wyżowej aury widać było wyraźną różnicę, wręcz ostrą granicę, między zachmurzeniem nad morzem, a zachmurzeniem nad lądem.

Podczas gdy nad wodą utrzymywało się najwyżej małe zachmurzenie, nad lądem obserwowałem w ciągu dnia szybki rozwój chmur kłębiastych. Wynikało to znowu z innych właściwości fizycznych, przede wszystkim z różnic w nagrzewaniu się lądu i wody.

Nad chłodną wodą dominowały zstępujące prądy powietrza, stąd zachmurzenie nie występowało wcale lub było małe, zaś nad szybko nagrzewającym się od słońca lądem następował, wskutek konwekcji (ruchów wstępujących), szybki rozwój chmur cumulus.

Taką wyraźną granicę między zachmurzeniem nad wodami Bałtyku, a nad lądem można często obserwować na zdjęciach satelitarnych.

Jak widać Morze Bałtyckie może wyraźnie wpływać na poszczególne parametry meteorologiczne w strefie wybrzeża, przede wszystkim na temperaturę powietrza.

Autor: Damian Dąbrowski

Chcesz się podzielić swoim zdaniem na temat pogody? Napisz do nas: redakcja@twojapogoda.pl