Nowa stacja naukowa zbada klimat Pomorza

W Międzyzdrojach powstaje stacja klimatyczna, której celem będzie m.in. badanie pogody i klimatu wybrzeża. O stacji i problemie zmian klimatycznych na Pomorzu opowie nam mgr Szymon Walczakiewicz z Zakładu Klimatologii i Meteorologii Morskiej Wydziału Nauk o Ziemi.

Badacza, który zajmuje się analizowaniem warunków klimatycznych panujących na Pomorzu, zapytaliśmy o to w jaki sposób powstająca stacja klimatyczna w Międzyzdrojach przybliży naukowcom zmiany zachodzące w pogodzie i klimacie. Dowiemy się także jak Bałtyk wpływa na zdrowie mieszkańców wybrzeża i dlaczego klimat regionu jest tak bardzo specyficzny.

#tp# Dlaczego stacja klimatyczna znajdzie się właśnie w Międzyzdrojach i jakich pomiarów będzie na co dzień dokonywać?

Szymon Walczakiewicz: Stacja Morska powstanie w Międzyzdrojach ze względu na swoje korzystne położenie wynikające z bezpośredniego dostępu do strefy brzegowej Morza Bałtyckiego. Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytetu Szczecińskiego w głównej mierze prowadzi badania właśnie w strefie brzegowej, a w związku z tym położenie Stacji zapewni możliwość wykonywania pomiarów i obserwacji procesów morskich.

Badania będą dotyczyły procesów współoddziaływania środowiska morskiego, atmosfery i litosfery, współoddziaływania procesów fizycznych, biologicznych i chemicznych oraz udziału czynników antropogenicznych w kształtowaniu zmian zachodzących w strefie brzegowej Bałtyku. Do tego celu wykorzystana zostanie specjalistyczna aparatury pomiarowa i kilka laboratoriów. Szczegółowa tematyka badań naukowych znajduje się na stronie internetowej podanej wyżej.

Planowane jest prowadzenie pomiarów podstawowych, takich jak: temperatura powietrza, wilgotność względna powietrza, ciśnienie atmosferyczne, wielkość opadu deszczu, prędkość i kierunek wiatru, porywistości wiatru, zachmurzenie, temperatury naskórkowej piasku oraz pomiary specjalistyczne, takie jak: promieniowanie UV oraz usłonecznienie.

#tp# Pomorze to bardzo specyficzny region w naszym kraju pod względem klimatu. Pory letnie są tam niezbyt gorące, a zimy bardzo łagodne. Czy to właśnie dzięki Bałtykowi?

Szymon Walczakiewicz: Morze Bałtyckie jest morzem zamkniętym, płytkim o stosunkowo małej powierzchni. Jednak jego udział w kształtowaniu zmienności warunków meteorologicznych jest znaczący. Bałtyk wpływa na zmiany temperatury powietrza, zwiększa wilgotność powietrza i prędkość wiatru. Jak wiadomo woda nagrzewa się wolniej i wolniej to ciepło oddaje, dlatego lata na wybrzeżu są chłodniejsze, a zimy łagodniejsze niż w głębi lądu. To wszystko przyczynia się do zmniejszenia rocznych amplitud temperatury powietrza na wybrzeżu.

Wilgotność powietrza jest zazwyczaj wyższa im jesteśmy bliżej wybrzeża co oczywiście bezpośrednio wynika z bliskości Morza Bałtyckiego.

Bałtyk wpływa również na opady atmosferyczne, powodując ich zwiększenie w strefie Pobrzeży. Bałtyk jako powierzchnia wodna, która ma mniejsze tarcie powoduje zwiększenie prędkości wiatru. Przekłada się to na prędkość wiatru nad lądem, dlatego ogólnie w strefie wybrzeża wiatr jest silniejszy niż w regionach oddalonych od morza.

Prócz wymienionych wyżej przykładów wpływu Morza Bałtyckiego na niektóre parametry meteorologiczne na obszarach będących w jego bliskim oddziaływaniu z pewnością można znaleźć jeszcze wiele innych.

#tp# Na Pomorzu wilgotność powietrza jest wyższa niż w innych regionach kraju. Jak wilgoć wpływa na zdrowie mieszkańców?

Szymon Walczakiewicz: Optymalna wilgotność powietrza zawiera się w przedziale około 45%-65%. Wyższa wilgotność w zależności od innych parametrów meteorologicznych może wpływać różnie. Przy wysokiej temperaturze powietrza wysoka wilgotność będzie powodowała u człowieka duszności. Natomiast przy niskiej temperaturze powietrza i silnym wietrze, wysoka wilgotność powietrza przyczynia się do zwiększonego odczucia chłodu. Przy wilgotności powyżej 80% następują procesy utlenia co przekłada się na zwiększenie toksyczności w miastach. Mała wilgotność powietrza (mniejsza od 40%) powoduje zwiększone ryzyko złapania jakiejś infekcji.

#tp# Ostatnie badania naukowe świadczą o tym, że Pomorze będzie jednym z tych regionów w Polsce, które najbardziej odczują zmiany klimatyczne. Co może zmienić się na Pomorzu do końca stulecia?

Szymon Walczakiewicz: Zmiany klimatyczne jakie obserwujemy na Pomorzu odzwierciedlają zmiany jakie zachodzą na Oceanie Atlantyckim, a rejon Zatoki Pomorskiej znajduje się pod bezpośrednim wpływem procesów zachodzących na Północnym Atlantyku. Z tego też powodu Stacja meteorologiczna zlokalizowana w Międzyzdrojach pozwoli w przyszłości odpowiedzieć ściśle na powyżej postawione pytania.

mgr Szymon Walczakiewicz pracuje w Zakładzie Klimatologii i Meteorologii Morskiej Wydziału Nauk o Ziemi, Uniwersytetu Szczecińskiego. Prowadzi badania m.in. nad wpływem oceanów na zmienność procesów meteorologicznych i klimatycznych, a w tym nad powstawaniem i skutkami występowania ekstremalnych zjawisk meteorologicznych, w szczególności w oparciu o Stację Morską w Międzyzdrojach. Jest magistrem geografii ze specjalności geografia morza. Interesuje się meteorologią synoptyczną i prognozami pogody, ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi: burzami superkomórkowymi i trąbami powietrznymi, prognozowaniem aktywności i siły burz oraz zjawisk im towarzyszących.