Na Hali Izerskiej ciemno i zimno

Hala Izerska położona w Górach Izerskich na Dolnym Śląsku jest najprawdopodobniej najzimniejszym i jednocześnie najciemniejszym miejscem w Polsce. Poznajmy bliżej ten niezwykły region.

Hala Izerska jest jednym z najbardziej urokliwych i tajemniczych miejsc w naszym kraju. Położona jest w zachodniej części Sudetów w Górach Izerskich, które nie są zbyt popularnym miejscem wypoczynku Polaków. To właśnie z tego powodu górska łąka w dolinie rzeki Izery na wysokości ponad 850 metrów zachowała swój dawny klimat. Niegdyś znajdowała się tam wioska Groß-Iser, ale w latach 50. ubiegłego wieku z niewyjaśnionych do końca przyczyn przestała istnieć.

Uchował się tylko jeden dom, który dzisiaj pełni funkcję schroniska turystycznego nazywanego "Chatką Górzystów". Schronisko jest najpewniej najbardziej pustelniczym w całej Polsce. Nie ma prądu, wychodek znajduje się na zewnątrz, a wodę pobiera się ze strumienia. To właśnie dzięki tym prehistorycznym klimatom schronisko cieszy się wielkim szacunkiem najbardziej wytrawnych turystów. To miejsce, gdzie można się zaszyć przed światem i poczuć najbardziej skrajne zjawiska atmosferyczne.

Z badań prowadzonych przez wrocławskich naukowców, Hala Izerska jest jednym z najzimniejszych, jeśli nie najzimniejszym miejscem w kraju. W najmroźniejsze zimowe noce i poranki temperatura może przekraczać minus 30 stopni. Bardzo głębokim spadkom temperatury sprzyja ukształtowanie terenu, ponieważ Hala Izerska jest otoczona ze wszystkich stron przez góry.

Jest jeszcze jeden powód, aby miejsce to było szczególnym. To jeden z najmniej zanieczyszczonych światłem regionów w Polsce. W dolinie Izery i Jizery, w tym w okolicach schronisk Chatka Górzystów i Orle, nocne niebo jest dwukrotnie jaśniejsze od nieba nieskażonego zanieczyszczeniem światłem, ale i tak jest znacznie ciemniejsze od nieba miejskiego, gdzie jasność nocnego nieba może być ponad 40 razy większa od naturalnej.

Właśnie dlatego zrodził się pomysł, aby utworzyć Izerski Park Ciemnego Nieba. Turyści mogliby zachwycać się niezwykle ciemnym niebem usianym milionami gwiazd, z dala od obszarów zabudowanych. Jak czytamy na stronie internetowej projektu: "Pomysł utworzenia parku ciemnego nieba w Górach Izerskich powstał z potrzeby przekazania społeczeństwu wiedzy na temat zanieczyszczenia światłem. Zadanie to ważne, ponieważ wciąż zbyt mało informacji o tym zjawisku dociera do społeczeństwa a przeciwdziałanie zanieczyszczeniu świtałem powinno być uwzględnione w naszych działaniach mających na celu ochronę środowiska naturalnego".

Projekt był realizowany podczas Międzynarodowego Roku Astronomicznego w porozumieniu ze stroną czeską. Szlak prowadzący przez Halę Izerską i schronisko ma długość 10-15 kilometrów. Najwięcej gwiazd można dostrzec oczywiście w najdłuższą noc w roku, czyli z 21 na 22 grudnia. Wszyscy, którzy planują w tę noc wybrać się szlakiem Izerskiego Parku Ciemnego Nieba powinni się wyposażyć w latarkę i bardzo ciepło się ubrać, bo przy pogodnym niebie, temperatura może być bardzo niska. www.twojapogoda.pl

Mapa zanieczyszczenia świetlnego w rejonie Hali Izerskiej. Dane: NOAA / www.astro.uni.wroc.pl

Zasięg Izerskiego Parku Ciemnego Nieba. Dane: www.astro.uni.wroc.pl