Lato kojarzy się wszystkim z piękną słoneczną pogodą, wysoką temperaturą powietrza, z okresem wypoczynku. Zdarzają się jednak znaczne anomalie pogodowe, które powodują, że niektóre lata są wyjątkowo ...
Lato kojarzy się wszystkim z piękną słoneczną pogodą, wysoką temperaturą powietrza, z okresem wypoczynku. Zdarzają się jednak znaczne anomalie pogodowe, które powodują, że niektóre lata są wyjątkowo upalne i suche. Analizując średniowieczne zapiski, kroniki i roczniki okazuje się, że suche i upalne lata bywały też w średniowieczu, a więc w okresie, gdy wpływ człowieka na naturalne środowisko był stosunkowo mały. Wyjątkowo suche i upalne lato miało miejsce w 1310 roku. W "Historia naturalna ciekawa Polski i Litwy" ks. Gabriel Rzączyński tak pisał o tym lecie: "W tym roku lato było nadzwyczaj gorące, z przyczyny wielkich upałów, zboża w polu, przeciw zwykłemu porządkowi, już przed św. Janem Chrzcicielem dojrzały; rzeki tak powysychały, iż ich koryta prawie bez wody pozostały". W 77 lat później, sytuacja powtórzyła się, lato roku 1387 było wyjątkowo gorące i suche. Podobnie było w 1433 roku, Jan Długosz tak pisał o tym lecie: "Lato było tak gorące i suche, że paliły się we wszystkich stronach lasy, krzaki, i zarośla ogniem niepowstrzymałym, który nie dał się ugasić, póki wszystkie drzewa z korzeniami nie strawił". Tak było również w 1539 roku, wspomniany ks. Rzączyński pisał, że Wisłę pod Grudziądzem konno przechodzono, bez pływania, tak niski był stan wody spowodowany długotrwałą suszą. Susze i upały panowały w latach 1540, 1708, 1718, 1719. Wypalone zostały zboża, co spowodowało znaczny wzrost ich ceny. Trzeba było sprowadzać żywność, panował głód, pomór i epidemie. Sytuację pogarszał fakt, że w niektórych przypadkach susze następowały rok po roku (1539-1540, 1718-1719). Również wiek XIX i XX nie ominęły podobne kataklizmy. W 1894 roku suma opadów wynosiła zaledwie 58 proc. średniej wieloletniej, a w 1942 roku średni opad roczny wyniósł tylko 54 proc. Obecnie powszechnie istnieje pogląd, że anomalie pogodowe spowodowane są wpływem człowieka na środowisko naturalne. Z całą pewnością człowiek wpływa na klimat, ale trudno jest dać jednoznaczną odpowiedź na to, w jakim stopniu. Opisane anomalie pogodowe wynikają prawdopodobnie z przyczyn naturalnych. Suche i gorące lata mają miejsce gdy nad Europą Środkową przesuwają się słabe układy wyżowe i napływa powietrze zwrotnikowe. Niemniej jednak, na określonych obszarach zmienia się lokalny mikroklimat, co spowodowane jest działalnością człowieka. Takie zmiany lokalne bez wątpienia mają znaczny wpływ na klimat w skali globalnej. Ponieważ wpływ człowieka na środowisko zaznaczył się w wiekach XIX i XX, możemy wnioskować, że anomalie pogodowe w tych wiekach mogły być tego następstwem. Te odnotowane w średniowiecznych kronikach zapewne miały podłoże naturalne .
Dodaj komentarz